DERNEĞİN ÖZGEÇMİŞİ

 

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı 1920 yılında Kurtuluş Savaşı esnasında kuruldu.Zira Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sağlık Bakanlığı adı altında bir Bakanlık mevcut değildi.Sağlık hizmetleri Dahiliye Nazırlığı’na ( İçişleri Bakanlığı’na ) bağlı Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülüyordu. O dönemde toplumu kitlesel halde tehdit eden sıtma,verem,trohom,frengi,lebra gibi hastalıklar önde gelensağlık sorunlarıydı.Buna karşın ne bir sağlık hizmetleri örgütlenmesi ,ne de sağlık hizmetlerini yürütecek yeterli sağlık insangücü mevcuttu.Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu ilk yıllarda 3000 hekim 300 civarında hemşire,184 diplomalı ebe bulunuyordu.Toplumun okur-yazarlık oranı ise % 6-7  civarındaydı.

Her alanda olduğu gibi ülkemizde çağdaş sağlık hizmetlerinin temeli Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından atıldı. Dr.Refik Saydam Atatürk’ün Sağlık Bakanıydı.(1923-1949). Dr.Saydam’ın sağlık politikasının özünü Koruyucu Sağlık Hizmetleri oluşturuyordu.Ancak Dr.Saydam diğer taraftan ülkemizde Tedavi hizmetlerinin de temellerini atıyor ve gelişmesinin alt yapısını imkanlar ölçüsünde kuruyordu. Numune(örnek) hastanelerinin kuruluşu ile bir taraftan bu hastanelerde sağlıklı insan gücü yetiştiriliyor,diğer taraftan tedavi kurumlarının ülke geneline yaygınlaştırılmsının çabası veriliyordu.

1930 yılında çıkarılan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (Genel Sağlığı Koruma Yasası) ile Bulaşıcı ve Sosyal hastalıklara karşı toplumca savaşılmasının Hukuki temelleri atılıyordu.Bu kapsamda halkın sağlık bilincinin geliştirilmesi ve sağlık hizmetlerine katılımı önem çerçevesinde 1964 yılında dönemin Sağlık Bakanlığı müsteşarı Prof.Dr.Tevfik Sağlam tarafından Türkiye Milli Halk Sağlığı Eğitimine Yardım Derneği ( THED) kuruldu.Ulusal bir niteliği olan bu derneğin; tüm bakanlıklar ve TRT, Diyanet, Çocuk Esirgeme, Kızılay, İşçi Sendikaları gibi kuruluşlar kurumsal üyesiydi. Halk Sağlığı Eğitimi ile ilgili tüm programlar bu kuruluşların temsilcilerinin katılımı ile oluşturuluyor ve programların uygulanmasında işlev paylaşılıyordu.Örneğin Milli Eğitim Bakanlığı, Okul Sağlığı, Çalışma Bakanlığı, İşçi Sağlığı, Milli Savunma Bakanlığı asker sağlığı konularında kendi kurumlarında eğitim çalışmaları yapıyordu. TRT’nin sağlık programları ulusal sağlık sorunlarına yönelikti.Diyanet İşleri çalışmalarında oldukça etkindi.Bu ulusal çalışmaları,uluslararası dayanışma temeline oturtabilmek için dernek üyelerinden “UNESCO  Türkiye Halk Sağlığı Eğitimi Milli Komisyonu“ oluşturuldu. Bu komisyonun başarılı çalışmaları sonucu;dernek bakanlar kurulu kararıyla “ Kamu Yararına“ statüsü kazandı.

Günümüzde; Sağlık kurumlarının yaygınlaşması,sağlık sorunlarının farklılaşması, okur-yazarlık oranının artması iletişim araçlarının yaygınlaşması, sağlık politikalarının değişmesi gibi nedenlerle öyküsü efsanelerle dolu olan Türkiye Milli Halk Sağlığı Eğitim Derneği’nin de artık yeni koşullara uyarlanması ihtiyacı doğdu.

Bu nedenle tüzük değişikliği ile dernek “TÜRKİYE MİLLİ SAĞLIK ve DOĞA BİLİMLERİ DERNEĞİ” adını alarak amaçlarını yeniden belirledi.

Doğanın bir parçası ve biyolojik  bir varlık olan insan; ancak sağlıklı doğa koşullarında sağlıklı kalabilir. Diğer biyolojik varlıklardan farklı olarak insanın aynı zamanda sosyal bir varlık olması gerçeği ile oluşturulan Türkiye Milli Sağlık ve Doğa Bilimleri Derneği’ ne başarılar dilerim.                                                             

 

Dr.Mehmet ÖZDEN

Onursal Başkan